I duhovni pastir i vojskovođa

TREBINJE │ U okviru drugog dana manifestacije „Dučićev dan“, u Muzeju Hercegovine večeras je upriličen razgovor na temu „Nićifor Dučić – srpski duhovnik, istoričar i ustanički vođa“.

Direktor Arhiva SPC Radovan Pilipović je rekao da je bilo potpuno prirodno da institucija koju vodi iz svojih fondova prikaže jedan dio koji istorijske građe koja osvjetljava život arhimandrita Nićifora Dučića.

„U njegovom životu sjedinjuju se duhovnik, vojskovođa, čovjek od pera“, rekao je Pilipović i napomenuo da je arhimandrit Nićifor – pet puta odbijao vladičanski čin, smatrajući da nema dovoljno monaške prepodobnosti.

„Školovao se na Sorboni, usavršio je vizantološke nauke, prvi je napisao istoriju SPC, a način na koji je raspodijelio građu i danas je ostao nepromijenjen u crkvenoj istoriografiji“, rekao je Pilipović.

Predsjedniku Udruženja Trebinjaca „Jovan Dučić“ u Beogradu Žarko Ratković istakao je da Hercegovina od iskona iznjedrava ljudske gromade, a one najstamenije u trebinjskoj vrleti.

On je to potkrijepio imenima Svetog Vasilija Ostroškog, vladike Visariona Tvrdoškog, arhimandrita Joanikija Pamučine, arhimandrita i vojvode Melentija Perovića, mitropolita Serafima Perovića i Leontija Radulovića, svešteničkih porodica Stratimirovića, Vitkovića i Danilovića i mnogih drugih poznatih i priznatih božjih poslanika.

Jedan od učesnika skupa dr Miloš Matijević osvrnuo se na ustaničku biografiju arhimandrita Dučića.

„U knjizi Petra Karađorđevića Dnevni zapisi jednog ustaša o bosansko-hercegovačkom ustanku 1875-1876. godine ostalo je zapisano da bi svaki ustanak bez dobrih i iskusnih vojskovođa bio osuđen na propast. Arhimandrit Dučić nije bio školovan vojnik, poput generala Franje Zaha ili Ilije Čolak Antića, s kojim je vodio Ibarsku vojsku, ali je imao oštroumnost vojskovođe i hrabrost koju je nosio u genima hercegovačkog krša“, rekao je Matijević.

Istoričar Nenad Idrizović je naglasio da se do današnjih dana nije pojavila nijedna ličnost poput Nićifora Dučića.

„Umoran od političkih previranja u drugoj polovini 19. vijeka imao je želju da se povuče na neko mirnije mjesto i tu služi svome otačastvu. Izbor je pao na Narodnu biblioteku u Beogradu, a svoje raspoloženje, kako je napisao, ‘u kome je sit i presit šarenog svijeta’ opisuje u pismu koje je poslao svom velikom prijatelju Ilarionu Ruvarcu“, kazao je Idrizović.

Žarka želja da bude postavljen za upravnika Biblioteke ostvarila se 10. oktobra 1881. godine a nekoliko dana kasnije položio je i zakletvu.

„Koliko je bio oduševljen službom upravnika Biblioteke govori podatak da je odbio episkopsku katedru u Nišu“,  rekao je Idrizović i dodao da se Nićifor odmah prihvatio posla na izradi zakona o radu biblioteke i muzeja.

Nićifor Dučić je učestvovao 1890. godine u izradi novog zakona o crkvenim vlastima, a kasnije je postao učitelj istorije Srpske crkve mladim kralju Aleksandru.

Za redovnog člana Srpske kraljevske akademije je izabran 1892. godine, a u decembru iste godine i za člana Akademije društvenih nauka.

Svoju imovinu ostavio je srpskom narodu i institucijama, Srpskoj kraljevskoj akademiji ostavlja novac za osnivanje Fonda Nićifora Dučića, koji će nagrađivati radove iz crkvene, vojne i političke istorije Srbije.

R.M.