List stariji od Politike

list nevesinje 14 2
Na Đurđevdan, prije 114 godina u Nikšiću je izašao prvi broj “Nevesinja”, lista za politiku i književnost.
List je nikao na moralnoj pobjedi čuvene Nevesinjske puške, kao plod težnje za potpunim nacionalnim oslobođenjem Hercegovine od Habsburške monarhije, a iniciran je lično od knjaza Nikole i tadašnje crnogorske vlade koji su davali stalnu podršku Hercegovcima u njihovoj vjekovnoj oslobodilačkoj borbi.
Izdavač lista bilo je Akcionarsko društvo Nikšićke štamparije, a urednik Savo Vrčević. Predviđeno je da izlazi jednom sedmično na četiri strane, da godišnja pretplata za Crnu Goru iznosi 4 fiorina, za Austrougarsku, BiH – 6 f …
Pored političkih članaka, pregleda i vijesti, radi kojih je “Nevesinje” pokrenuto, u svakom broju objavlјivan je i “Podlistak” sa prilozima iz literarnog stvaralaštva, pedagogije i istorije. Zapažene prozne radove, od kojih su neki objavlјivani u više nastavaka pisali su Niko Ivanković, Maksim Šobajić, Ilija Zlatičanin, Stevo Vrčević, Kosto Lučić, Petar Stojanović i drugi pisci.
“Nevesinje” je iznenada prestalo da izlazi 20.januara 1899, pošto se do tada pojavilo svega 38 brojeva. Uredništvo je nešto ranije obavijestilo svoje čitaoce da je Austrija oduzela listu post-debi za svoje zemlјe i otpremu u druge države. Nakon toga izašlo je još nekoliko brojeva koji su i dalјe pomno pratili događaje i stanje u BiH, ali se list, koji je prethodno dobio sve pohvale u cijeloj slovenskoj žurnalistici, pod pritiscima nije još dugo zadržao.
Tačno na stotu godišnjicu od izlaženja prvog broja na inicijativu Radio Nevesinja i u saradnji sa “Nikšićkim novinama” ponovo je pokrenut list “Nevesinje”. Vanrednim brojem posvećenim djelu i imenu velikog srpskog pjesnika Alekse Šantića srpska Hercegovina je na najbolјi način obilјežila 100-godišwnjicu prve štampane novine na ovim prostorima. Uz povremene prekide list je izlazio dvije godine.
Listovi umiru privremeno, nasilno ili zbog nebrige, ali se često iznova rađaju iz svojih ruševina. Da li će “Nevesinje, poput mitske ptice Feniks ponovo vaskrsnuti ostaje da se vidi.

list nevesinje 14 2
Bečki „Standard“ o listu „Nevesinje“
Dopisnik Standarda iz Beča javio je da je u Nikšiću izlazio list “Nevesinje”, za koji se pretpostavlјa da mu je izdavač lično knjaz Nikola, da je list žestoko napadao austrougarsku upravu u Bosni i Hercegovini i najavlјivao skore političke promjene na Balkanu. Zatim se navodi da je list odjednom prestao da izlazi i da “od strane Austrije nije učinjen nikakav zvaničan protest protiv izlaženja lista”.
O izlasku prvog broja “Nevesinja” Zemalјska vlada Bosne i Hercegovine u Sarajevu izvijestila je zajedničko ministarstvo finansija u Beču da program lista “bez sumnje govori o njegovoj velikosrpskoj tendenciji i protivlјenju našem položaju u BiH”.

Odlomak iz opširnog uvodnika prvog broja “Nevesinja” :
“Prijatelјi i neprijatelјi, zvani i nezvani, kad nas ugledaju, po naravnoj logici, pitaće nas, otkuda mi sada banusmo i kud namjeravamo, pa prvo da ih izvijestimo čisto i bez natezanja odmah pri našem izlasku.
Kao što je prva puška pukla i objavila ustanak u Nevesinju iz ruke starca Jovana Gutića, te plamenom svojijem zahvatila cijelu BiH, privela Crnu Goru i Srbiju da u krv zagaze, pa i samu rusku vojsku izazvala da se spusti sa ledenijeh polјana i da boj bije na Dunavu za slobodu balkanskijeh naroda, tako i mi nađenusmo ime našem listu “Nevesinje” da nas podsjeća na ta vremena, kada je srpski narod ustao da dobije potpunu narodnu slobodu, te usvojivši to ime, zlatno u istoriji srpskog pregalaštva, uznastojimo nastaviti perom put, gdje je puška stala. Prihvatismo to ime, da nam uvijek pred očima sjaje, da i nas pregalaštvo bodri za nove srpske pobjede…
Radio Nevesinje