U Kulturnom centru večeras je, u organizaciji Kinoteke Republike Srpske, održan program posvećen Miodragu Tarani, pioniru filmske umjetnosti RS, tokom kojeg je prikazano osam filmova reditelja rođenog u Trebinju.
Snježan Lalović, direktor Kinoteke RS, rekao je da su dugo pripremali retrospektivu filmova Miodraga Tarane, čovjeka koji je ustoličio proizvodnju filmova u Srpskoj.
„Tarana je bio prvi nagrađen autor filmova iz RS i jedan od utemeljivača srpske televizije na Palama. Pripremao je video dokumentaciju, fizički se angažovao, nosio uređaje..., sve kako bi se televizija oformila. Večeras ćemo, pored šest njegovih filmova iz predratnih godina, prikazati i dva ostvarenja iz ratnog perioda, koja su zapravo apsolutno antiratna, po čemu je i specifična naša kinematografija“, ističe direktor Kinoteke.
On navodi da su ponosni što mogu da prikažu Taranine filmove, koje su dugo prikupljali.
„Do mnogih ostvarenja nismo uspjeli doći, jer su u vlasništvu njegove matične kuće (nekadašnje TV Sarajevo), iz koje nisu htjeli da ih ustupe. Čak su mu na mnogim filmovima izbrisali ime sa odjavne špice, zbog njegovog 'ratnog učinka'. (Anti)ratni filmovi Miodraga Tarane 'Ljeto sam proveo…' i `Mir u Janji' prvi su filmovi iz RS koji su osvojili nagrade na međunarodnim festivalima. Oni su nagrađeni na 40. beogradskom festivalu dokumentarnog i kratkometražnog filma, odnosno na Međunarodnom filmskom festivalu 'Zlatni vitez' u Novom Sadu, tokom čijeg održavanja je Tarana izgubio život u saobraćajnoj nesreći. Njegov rad je od velikog značaja za sve koji su u to vrijeme bili pioniri kada je film u pitanju i utabao je put za sve koji se danas bave filmom u Srpskoj“, objašnjava Lalović.
Na početku programa publika je mogla da vidi svjedočenje Zorana Maslića, prijatelja i saradnika Miodraga Tarane.
„Stalno je snimao, bio pun organizacionih i drugih ideja, a njegova sposobnost improvizacije graničila se sa genijalnošću. Ne znam nikoga ko bi tako munjevitom brzinom mogao da organizuje javno filmsko preduzeće u RS, kao što je to učinio Taro. Da nije on, sigurno bi to uradio neko drugi, ali bi to bilo mnogo kasnije. Nije doživio prvu godišnjicu 'Srna filma', ali je ostavio dubok trag u kinematografiji Srpske“, rekao je, između ostalog, Maslić.
Gordana Tarana, supruga Miodraga Tarane, navela je da joj je posebno drago što predstavljaju filmove njenog supruga baš u Trebinju.
„Željela sam da njegov rodni grad i sugrađane podsjetimo na njegovo stvaralaštvo i na to ko je bio Miodrag Tarana - začetnik kinematografije Republike Srpske. Bio je zaljubljen u svoj rodni grad i žao mi je što, uz sve pokušaje i lična poznanstva, nisam uspjela u namjeri da za ovaj program dobijemo filmove mog supruga koje je uradio na temu Trebinja i Trebinjaca“, rekla je Tarana.
Trebinjac Miodrag Tarana je još u srednjoj školi počeo da se bavi sedmom umjetnošću, a tokom studija areheologije u Beogradu, priključio se Akademskom Kino Klubu.
Nakon 15 godina rediteljskog rada na Televiziji Sarajevo, početkom rata u BiH je učestvovao u formiranju Srpske radio televizije (Kanala S), sadašnje Radio televizije Republike Srpske.
Početkom jula 1992. godine osnovao je Javno preduzeće Republike Srpske "Srna film" i bio njegov prvi direktor. Iz "Srna filma" 2008. godine nastala je Kinoteka Republike Srpske.
Sa Mirkom Avramovićem je, 1972. godine, realizovao film "Od mene do tebe", između ostalog, režirao je i filmove “Djevojčica iz prošlog vijeka“ i „Nebeska berba“, a za vrijeme rata je snimio i "Ljeto sam proveo..." i "Mir u Janji".
Program posvećen Miodragu Tarani, pioniru filmske umjetnosti RS, biće prikazan i u drugim gradovima Srpske, a za peti decembar planirano je gostovanje u Jugoslovenskoj kinoteci u Beogradu.
