TREBINJE │ Slobodan Jovanović je jedna od najmarkantnijih figura cjelokupne srpske kulture, a povratak ovom zaboravljenom velikanu i vrednovanje njegovog djela na način koje zaslužuje - mjera je našeg odnosa i prema nacionaloj kulturi i prema sebi samima.

Ovo je večeras u Muzeju Hercegovine istakao prof. dr Duško Pevulja sa Filološkog fakulteta u Banjaluci na predavanju na temu „Slobodan Jovanović u srpskom narodu i njegovoj kulturi“, koje je povodom 60 godina od smrti jednog od najznačajnih naših naučnih i kulturnih radnika organizovalo Udruženje „Hercegovac“.

Pevulja je kazao da je Slobodan Jovanović bio stvaralačka i intelektualna gromada, čije impozantno djelo iz više naučnih oblasti i u izazovima vremena koje živimo može da bude orjentir i svetionik.

„Sasvim sigurno i bez imalo zadrške može se reći da je Slobodan Jovanović jedna od najznatnijih ličnosti srpskoga naroda i srpske kulture, jedan od posljednjih velikih i svestranih polihistora koje je srpska kultura iznjedrila. Raspon njegovih interesovanja je zaista impresivan. Čovjek bi pomislio da je ovo napisao jedan institut - a ne jedan čovjek“, kazao je Pevulja.

On je dodao da se Jovanović, iako primarno profesor prava, bavio i istorijom političkih doktrina, da je pisao briljantne portrete o srpskim vladarima iz 19. vijeka i drugim značajnim ličnostima - svojim savremenicima, ogledao se i u književnoj kritici, rječju – da je bio kulturni pregalac u najširem razumijevanju tog termina.

Pevulja je kazao da lična sudbina Slobodana Jovanovića unekoliko podsjeća na istorijsku sudbinu srpskog naroda: na sudskom prosecu Draži Mihailoviću 1946. godine i Jovanović je osuđen na 20 godina zatvora, oduzimanje svih građanskih prava i imovine, zbog čega je i umro u izgnanstvu, a sličan scenario progona zadesio je i njegovo djelo – više od pola vijeka bilo je zabranjeno i tako ostalo gotovo nepoznato srpskoj kulturi.

Iako je vrijeme zabrana odavno prošlo, Jovanović rehabilitovan a njegova sabrana djela ponovo štampana - Pevulja ističe da to djelo još nije na pravi način vraćeno u srpsku kulturu, niti u našoj javnoj nacionalnoj svijesti Slobodan Jovanović ima status koji zaslužuje.

„A to je ogromna šteta za srpsku kulturu. Upravo je Slobodan Jovanović, u svojoj testamentarnoj knjizi – 'Prilog za proučavanje nacionalnog karaktera' kazao da je komponenta zaborava jedna od ključnih obilježja našeg nacionalnog mentaliteta“, zaključio je Pevulja.

R.S.