PREBILOVCI │ Njegova svetost patrijarh srpski Irinej danas je uz sasluženje brojnih vladika i sveštenstva služio Svetu arhijerejsku liturgiju u Hramu Vaskrsenja Hristovog u Prebilovcima, kod Čapljine, koji je prethodno osveštan. Vjernici su pristupili pričešću, nakon čega su održani pozdravni govori.
SLAVA UVIJEK PRIPADA MUČENICIMA, A NIKADA DŽELATIMA Predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik rekao je da su Prebilovci svjedočanstvo trijumfa života nad smrću i mjesto koje svjedoči da slava uvijek pripada mučenicima, a nikada dželatima.
"I Prebilovci i Jadovno i Donja Gradina dogodili su nam se u uslovima kada mi Srbi nismo imali državu. Zato je Republika Srpska, između ostalog, i nastala kao odgovor na bojazan da će nam se ovakvi zločini dešavati, te da se oni više nikada ne dese", rekao je Dodik, koji je i glavni ktitor hrama.
On je napomenuo i da je Republika Srpska nastala kao život i borba za slobodu.
"I zato smo mi danas slobodni ljudi. Danas smo se sabrali na ovom čudnovatom mjestu, mjestu stradanja i vaskrsenja, kako bismo se prisjetili prošlosti, ali i kako bismo postavili dobre temelje i valjan zalog budućnosti Prebilovaca, cijele Hercegovine i Republike Srpske", istakao je Dodik.
PREBILOVCI PREKLINJU DA SE ZLODJELO NIKADA I NIKOME NE PONOVI Njegovo preosveštenstvo episkop zahumsko-hercegovački i primorski Grigorije poručio je nakon osveštanja Hrama Vaskrsenja Hristovog u Prebilovcima da su prebilovački stradalnici sada zaštitnici koji svojom molitvom preklinju da se nikada i nikome slično zlodjelo ne bi više ponovilo.
"Ovo je dan koji je Gospod stvorio. Nakon 75 godina lutanja i stradanja koji su trajali i poslije njihove strašne - mučeničke smrti, njihovo prisustvo prekriva danas Prebilovce, Donju Neretvu i sve nas. Stoga vas ljubazno molim, braćo i sestre, udišite vazduh pažljivo i stupajte obazrivo, jer ste na zemlji svetoj, nakvašenoj krvlju, suzama i prahom mučenika koji nam postadoše vječni zastupnici pred Gospodom u Carstvu Nebeskom", istakao je vladika Grigorije u obraćanju okupljenima.
U ovom danu u molitvenom skrušenju, kaže vladika, priklanjamo glave pred njihovom svetom žrtvom.
"Ako oslušnete trepet ovog dana čućete horove anđela sa kojima pjevaju postradala djeca, žene, starci i ljudi muškarci iz Prebilovaca i iz svih hercegovačkih jama. Radujemo se i slavimo sa njima ovaj sveti dan u kojem mir i smiraj nalaze svi mučenici hercegovački. Oni čije kosti danas spustismo u svetu zemlju, ali i oni čiji ostaci i sada počivaju na dnu jama bezdanica i bezimenica. I oni se jednako raduju današnjem danu i događaju nesvakidašnjem i slave ovaj praznik sa nama", naglasio je vladika zahumsko-hercegovački.
Patrijarh Irinej, sa dvadeset vladika i 200 sveštenika, prethodno je ispred Hrama Vaskrsenja Hristovog dočekao litiju koja je donijela ostatke moštiju Svetih prebilovačkih novomučenika iz Doma kulture u ovom mjestu, gdje su bile smještene posljednjih deset godina.
Patrijarh je simbolično uzeo mali kivot sa moštima Svetih prebilovačkih novomučenika koji je u litiji nošen tri puta oko hrama, u kojem je istovremeno obavljena sahrana moštiju prebilovačkih mučenika.
Hram Vaskrsenja Hristovog u Prebilovcima je sagrađen na mjestu Spomen-kosturnice u koju su 1991. godine sahranjene kosti 4.000 Srba koje su ustaše tokom Drugog svjetskog rata ubile i bacile u 13 hercegovačkih jama. U junu 1992. godine hrvatska vojska minirala je Spomen-kosturnicu.
Po povratku Srba u Prebilovce, nakon 2000. godine, ostaci kostiju prebilovačkih novomučenika su sakupljeni. Stali su u sedam kovčega i one su danas sahranjene u kripti Hrama Vaskrsenja Hristovog koji je urađen po uzoru na Crkvu Hristovog groba u Jerusalimu, koja je simbol Vaskrsenja i simbol života.
Na zidovima Hrama ispisana su imena stradalnika, među kojima i 826 stanovnika Prebilovaca koje je jedno od četiri najstradalnija sela u svijetu u Drugom svjetskom ratu.
Hram u Prebilovcima sagrađen je uz dobru volju, razumijevanje i pomoć predsjednika Srpske Milorada Dodika, ali i zahvaljujući donacijama Srba u dijaspori.
U Prebilovce je jutros stiglo nekoliko hiljada ljudi, među kojima predsjednik Republike Srpske Milorada Dodik, predsjednik Narodne skupštine Srpske Nedeljko Čubrilović, članovi Vlade Srpske, srpski predstavnici u institucijama BiH, načelnici istočnohercegovačkih opština, narodni poslanici, delegacija iz Vatikana, akademik Matija Bećković, proslavljeni režiser Emir Kusturica i brojne druge zvanice.
U Prebilovcima je u prvim danima avgusta 1941. stradalo 85 odsto življa, mahom žena, djece i staraca.
Oni su, prema svjedočenjima ustaša kojima je 1957. suđeno za ovaj zločin, živi gurnuti u jamu Golubinka kod sela Šurmanci, nadomak Međugorja.
Srpska pravoslavna crkva kanonizovala je mučenike prebilovačke koji se slave 6. avgusta kao Sveti prebilovački novomučenici.
Srna
