U Trebinju je danas završena Ljetnja škola konzervacije pod nazivom „Priče iz kamena“, koju je organizovala Fondacija „Arhitekta Aleksandar Radović“ iz Niša uz podršku Muzeja Hercegovine.
Polaznici iz Srbije, Republike Srpske i SAD - 15 studenata, mladih arhitekata sa iskusnim konzervatorima, tokom sedam dana škole, terijski i praktično, imali su priliku da više nauče o metodologiji konzervacije i tehničkog dokumentovanja kulturno-istorijskih spomenika za potrebe njihove valorizacije i zaštite - a za terenski rad odabrana je lokacija crkve svetih Joakima i Ane sa nekropolom srednjovjekovnih stećaka i sarkofaga u ljubomirskom selu Vrpolje.
Upravitelj fondacije Elena Vasić Petrović kaže za Radio Trebinje da je njihova misija da – čuvajući uspomenu na Aleksandra Radovića, jednog od najznačajnih arhitekata-konzervatora u Srbiji, promovišu kulturno-istorijsko blago i podrže mlade arhitekte koji predačko nasljeđe prepoznaju kao prostor za svoj profesionalni angažman.
Tim prije, dodaje ona, što mladi danas uglavnom žele da se bave savremenom arhitekturom, i ne znaju kako posao konzervatora može da bude veoma interesantan, šta sve kroz njega možemo da naučimo od naših predaka, koliko zadovoljstva donosi zaljubljenima u kulturno-istorijsko nasljeđe, a pritom – da ima i perspektivu.
Trebinje i Vrpolje na Ljubomiru izabrali su, dodaje, jer je riječ o kulturno-istorijski značajnoj lokaciji koja nije opisana detaljnom tehničkom dokumentacijom, te što ih za naš kraj vežu neki dragi ljudi i lijepe uspomene.
„Izuzetno je značajno što se tu nalaze srednjovjekovni stećci, za koje stručnjaci smatraju da su veoma bitni a nažalost nisu uključeni u nominaciju za UNESKO. Naše istraživanje i rad na terenu sastojali su se, prije svega, od dokumentovanja svih spomenika na tom području. Postoje radovi sa ranijih istraživanja ovog područja, natpisi na spomenicima koji su 'raščitani', međutim niko do sada nije uradio detaljnu tehničku dokumentaciju čitavog tog prostora i same crkve. Zbog toga smo se odlučili da mi to uradimo i završenu dokumentaciju stavimo na raspolaganje kolegama u trebinjskom muzeju i republičkom zavodu u Banjaluci, kako bi oni inicirali prijedlog za proglašenje tog prostora spomenikom kulture“, ističe Vasić Petrović.
Program radionice uključivao je i obilazak Trebinja, upoznavanje sa kulturno-istorijskim spomenicima juga Hercegovine, predavanja o predačkom nasljeđu Srpske i Srbije, metodologiji izrade tehničke dokumentacije, osnovama konzervacije kamena...
„Nakon toga smo na terenu izradili kompletnu tehničku dokumentaciju - terenske crteže, uzeli smo mjere svih spomenika, napravili detaljnu fotodokumentaciju, snimili smo fotogrametrijski i crkvu i cijeli taj prostor, spomenike sa nekropole na groblju i one odvojene, uradili smo i geodetsko snimanje terena. Dakle, sve što je potrebno za pripremu dokumentacije za proglašenje“, napominje Vasić Petrović.
Zajedničko proučavanje naše istorije i kulture, napominju u organizaciji – prilika je i za druženje i podizanje mostova među mladima sličnih interesovanja, preko granica koje nas dijele.
„Ovdje su bili studenti iz Beograda, Niša, Novog Sada, koleginice iz Njujorka i sa doktorskih studija u Parizu... Svi zajedno smo bili jedinstven tim i zajednički odradili jedan zaista važan zadatak koji smo sebi postavili. Ništa od toga ne bi bilo bez pomoći domaćina - kolega iz Muzeja Hercegovine i iz Banjaluke, koji su nam ustupili svu potrebnu dokumentaciju i sve vrijeme nam bili na usluzi“, ističe Danijela Mladenović, arhitekta-konzervator i član organizacionog tima.
U Muzeju Hercegovine danas je održan i završni događaj Ljetnje škole konzervacije – predstavljanje rada na terenu i dodjela sertifikata i zahvalnica učesnicima.
