TREBINJE l Srpsko udruženje „Ćirilica“ Trebinje ovog vikenda domaćin je „Škole paleografije“, čiji su polaznici studenti iz Nikšića i Banjaluke, sa katedri za srpski jezik i književnost i istoriju.

„Zamisao je da se povezuju prostori srpskog jezika i istorije, da se sabiramo, zajedno istražujemo i da učimo naše mlade – koliko bogatstvo i kakvo nasljeđe našeg  jezika i istorije postoji na ovim prostorima“, kaže prof. dr Jelica Stojanović, koja je u Trebinje stigla sa grupom studenata Odsjeka za srpski jezik i književnost Filozofskog fakulteta u Nikšiću.

Tim prije, dodaje ona, što se o paleografiji - izučavanju pisma na starim natpisima i rukopisima, kod nas malo i uči i predaje - u knjigama i na katedrama.

„Danas su studenti po prvi put mogli da vide kako se raščitavaju stari spomenici i kad se tako nešto vidi i osjeti uživo – poslije dugo ostaje u sjećanju. Ovo je za njih bilo zaista značajno iskustvo“, ističe Stojanovićeva.

Predvođena istraživačem pisanog spomeničkog nasljeđa Goranom Komarom, studentska ekspedicija dva fakulteta obišla je danas nekoliko srednjovjekovnih nekopola sa ćiriličnim natpisima u Gornjem Hodovu, Radimlji i Vidoštaku kod Stoca, te Veličanima kod Trebinja.

„Željeli smo da studenti i postdiplomci, istoričari i lingvisti, posjete ove znametite spomenike, koji su za naš narod, našu političku i crkvenu istoriju izuzetno dragocjeni, da prstima dotaknu i osjete ove natpise. Vjerujemo da na taj način doprinosimo njihovom obrazovanju - jer se inače ovakva terenska istraživanja kod nas ne praktikuju“, ističe Komar, koji je večeras u Narodnoj biblioteci u Trebinju studentima održao i predavanje o ćiriličkoj paleografiji.

U okviru „Škole paleografije“ u Muzeju Hercegovine sutra će biti otvorena izložba „Plemenito“, autorskog tima iz udruženja istoričara „Dr Milan Vasić“ iz Banjaluke.

Izložba je dio projekta digitalizacije srednjovjekovnog kulturno-istorijskog nasljeđa Srba pod istoimenim nazivom i pokušaj je sagledavanja i predstavljanja dijela baštine Srednjeg vijeka na prostorima današnje Republike Srpske.

Prethodno će predavanje na temu „Istorija srpskog pisma“ održati prof. dr Jelica Stojanović sa Filozofskog fakulteta u Nikšiću.

Početak je u 19 časova.

Natpis koji prkosi tumačenjima

Među danas posjećenim lokacijama srednjovjekovnih nekropola, kao posebno značajnu Goran Komar izdvaja grobni kamen kaluđerice Marije, u Vidoštaku kod Stoca.

„U naše vrijeme, kada se stavovi oštro i nepomirljivo sukobljavaju i kada se javljaju teze o neprisustvu bilo kakve crkvene organizacije u srednjovjekovnom Humu ili Bosni, izgovorene čak od visokih franjevačkih autoriteta, pritom po obrazovanju istoričara - mi pokazujemo spomenik srpske kaluđerice Marije, žene popa Dabiživa, u Vidoštaku kod Stoca, jasno datovan 1231. godinom“, ističe Komar.

R.S.