Slijepa i slabovida lica u istočnoj Hercegovini su polovično zadovoljna svojim položajem u društvu, prije svega zbog manjkavosti republičkih zakona te slabog zapošljavanja ove kategorija stanovništva, izjavio je za Radio Trebinje, povodom Međunarodnog dana slijepih i slabovidih lica, Dušan Babić, predsjednik Međuopštinskog udruženja slijepih i slabovidih lica istočne Hercegovine.
“Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite, prema republičkom Zakonu, isplaćuje invalidnine samo za osobe kod kojih je sljepoća nastupila do 18. godine života, čime smo apsolutno nezadovoljni. Smatramo da mora doći do poboljšanja i da ovo pravo moraju ostvarivati osobe tokom radno sposobnog perioda, tačnije bar do 60. godine. Putem Fonda zdravstvenog osiguranja RS slijepa i slabovida lica su oslobođena jednog dijela participacije, imaju pravo i na banjsko rekretivno liječenje, ali ne i na pratioca, što nam onemogućava korištenje ovog prava. U prava koja se donose na nivou RS, spada i pravo na naknadu za tuđu njegu i pomoć, koje se sa po 50 % finansira sa republičkog i lokalnog nivoa”, ističe Babić.
On smatra da bi saradnja sa lokalnim vlastima trebalo da bude bolja.
“Dešava se da se naša prava uvrštena u opštinski budžet, ali se zapravo ne realizuju. Upravo zbog toga ne mogu adekvatno raditi dvije kancelarije koje u našoj regiji okupljaju slijepa i slabovida lica, ona u Bileći koja obuhvata opštine Nevesinje, Gacko, Bileća i Berkovići te trebinjska za lica iz Trebinja i Ljubinja. Ipak, uvjereni smo da će se ova saradnja poboljšati u narednom periodu, jer bez adekvatnih kancelarija slijepa i slabovida lica se ne mogu okupljati, družiti i ostvarivati svoja prava”, navodi Babić.
Predsjednik hercegovačkog udruženja, koji je i član Upravnog odbora Udruženja slijepih i slabovidih lica RS, kaže da je u našoj regiji 15-ak zaposlenih osoba iz ove kategorije stanovništva.
“Iako zakon propisuje da na 16 radnika, u svakoj firmi, mora biti zaposleno jedno lice sa invaliditetom, a preko Fonda za profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje invalida, isplaćuju se stimulansi privatnim preduzećima za zapošljavanje ovih kategorija u visini do 12.000 KM, u praksi su stvari drugačije. U našoj regiji slijepa i slabovida lica zaposlena su isključivo u državnim firmama, odnosno u elektro sektoru, Fondu zdravstvenog osiguranaja, parking servisima…“, ističe Babić.
On navodi da su ankete pokazale da je 80 % ove populacije upoznato sa svojim pravima, preko udruženja u RS i regiji ali i preko medija, koja se, svojim radom, trude da pomognu, a naveo je da je sve veća zainteresovanost među slijepim i slabovidim za bavljenje sportom.
“Svake godine u istočnoj Hercegovini realizujemo nekoliko projekata preko Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite, ali i preko međunarodnih organizcaija te podijelimo prehrambene i higijenske pakete. Mediji takođe imaju svoju ulogu u izvještavanju i skretanju pažnje na prava ove populacije. Slijepa i slabovida lica se trude da, i pored svih teškoća, svoj život urede na najljepši mogući način, pa se, između ostalog bave i sportom. Organizuju se takmičenja u šahu i kuglanju, a prava je ekspanzija za bavljenje pikadom sa govornim softverom“, kaže Babić.
Međunarodni dan slijepih obilježava se 15. oktobra, od 1964. godine, kada je Lindon Johnson, tadašnji predsjednik Sjedinjenih Američkih Država, taj dan proglasio Danom bijelog štapa.
