„To su ljudi van sistema - oni ne pripadaju ni Centru za socijalni rad, a samo su brojka u evidenciji Zavoda za zapošljavanje. U Trebinju imate 5 hiljada ljudi na birou, među kojima je 800 porodica u čija domaćinstva mjesečno ne uđe niti jedna jedina marka“, istakla je Marićeva za radiotrebinje.com.
Mila Marić, direktorica Centra za socijalni rad TrebinjeTREBINJE | Ljudi bez zaposlenja socijalno su najugroženija kategorija stanovništva u Republici Srpskoj - budući da sve teže dolaze u situaciju da zarađuju, a da su, kao radno sposobni - lišeni svih prava iz sistema socijalne zaštite. Najbrojnija socijalno obespravljena populacija morala bi biti prioritet kada je u pitanju planiranje socijalne politike i eventualno uvođenje novih prava u sistem socijalne zaštite RS.
Ovo smatra Mila Marić, direktorica Centra za socijalni rad Trebinjem, pojašnjavajući za radiotrebinje.com da Zakon o socijalnoj zaštiti ne obezbjeđuje radno sposobnim niti jedno redovno novčano davanje, bez obzira na stanje socijalne potrebe, zbog čega su jednokratne intervencije jedini način da trebinjski Centar za socijalni rad pomogne ovoj kategoriji.
„Na birou je radno sposobna populacija, ali je danas veliko pitanje - gdje raditi i kako zaraditi za život. To su ljudi van sistema - oni ne pripadaju ni Centru za socijalni rad, a samo su brojka u evidenciji Zavoda za zapošljavanje. U Trebinju imate 5 hiljada ljudi na birou, među kojima je 800 porodica u čija domaćinstva mjesečno ne uđe niti jedna jedina marka“, istakla je Marićeva za radiotrebinje.com.
Ona dodaje da su potrebe za jednokratnom pomoći posebno izražene u zimskim mjesecima, kada su troškovi života veći, a manje prilika da se kakvim sezonskim poslom zaradi dnevnica.
Prema završnom izvještaju Centra za socijalni rad Trebinjem za prošlu godinu, jednokratnih novčanih pomoći u visini od 60 do 500 KM, po osnovu redovnih prava, isplaćeno je za 447 korisnika, a u ukupnom iznosu od 49.000 KM.
Dodatnih 98.000 KM odnosi se na programe jednokratnih akcija po osnovu proširenih prava Grada Trebinja, koje su i u 2014. godini obuhvatili razne vidove pomoći za oko 900 socijalno potrebitih porodica u Trebinju: od podjele paketa hrane, odjeće i obuće, preko nabavke ogrjeva, školskog pribora i udžbenika, do plaćanja električne energije i troškova liječenja, pa čak i građevinskih radova na porodičnim domovima socijalno ugroženih.
I u godini restrikcija, socijala ostaje na istom nivou
Marićeva ističe da je Centar za socijalni rad Trebinje jedna od rijetkih ustanova socijalnog staranja u Republici Srpskoj koja je prošle godine, i pored složene finansijske situacije,ispunila sve novčane obaveze prema korisnicima.
Prema završnom izvještaju o poslovanju, u 2014. godini ukupan broj korisnika, obuhvaćen redovnim i proširenim pravima, bio je blizu 2.250, kojima je po osnovu 22 različita prava - u novcu, namirnicama ili na neki drugi način - ukupno dodijeljeno 1.462.000 KM.
Najveći dio ove pomoći odnosi se na 12 prava garantovanih Zakonom o socijalnoj zaštiti u Republici Srpskoj, među kojima je u Trebinju najviše korisnika dodatka za pomoć i njegu drugog lica, njih 554, koji mjesečno, u zavisnosti od stepena fizične ili mentalne nesposobnosti osobe u kojoj brinu, primaju 164 odnosno 82 KM.
Direktorica Centra za socijalni rad podsjeća da je Grad Trebinje jedna od rijekih lokalnih zajednica u Srpskoj koja je politiku socijalne podrške građanima proširila sa deset dodatnih prava, koja ne postoje u Zakonu o socijalnoj zaštiti RS.
Proširena prava gradski budžet prošle godine dodatno su koštala blizu 280.000 KM, od čega se najviše novca,uz već pomenute programe jednokratnih pomoći - odnosi na pomoć za zadovoljenje povećanih higijenskih potreba: 90.000 KM.
„I u budžetu za 2015. godinu visina novčanih iznosa za sva prava ostala je nepromijenjena i pored naloženih mjera restrikcije, koje će se u slučaju naše ustanove – primijeniti samo na lična primanja i materijalne troškove zaposlenih u ovoj ustanovi“, kaže Marićeva.
Na teretu gradskog budžeta, donacije uglavnom simbolične
Finansiranje socijalnih prava građana postaje veliki problem za lokalne zajednice u Republici Srpskoj jer najveći dio ovih obaveza tereti opštinske i gradske budžete, umjesto republičkog, kaže Mila Marić. Pritom, dodaje ona, donacije Centru za socijalni rad u Trebinju rijetke su i po visini sredstava uglavnom simbolične.
Direktorica Centra za socijalni rad napominje da su u 2014. godini korisnike ove ustanove pomogli samo Elektroprivreda RS sa donacijom od 10.000 KM, te Hidroelektrane na Trebišnjici sa 5.000 KM.
„Od donacije Elektroprivrede uspjeli smo da obezbijedimo 140 prehrambenih paketa za najugroženije porodice. Od ostatka novca i donacije HET-a uspjeli smo da kompletno renoviramo stan porodice jednog našeg korisnika, koja je u izuzetno teškoj materijalnoj situaciji i čiji su članovi zbog bolesti potpuno nesposobni za samostalan život. Nešto novca preteklo je i da naše korisnike u Domu penzionera obradujemo za praznike sa po 100 KM, te finansiramo najhitnije popravke na objektu našeg Dnevnog centra za stare osobe“, ističe Marićeva.
R.S.
