U Muzeju Hercegovine večeras je prof. dr Milo Lompar, jedan od najboljih poznavalaca Njegoševe poetike, održao predavanje pod nazivom „Njegoševa asketska i erotska mistika“.
Profesor Lompar je govorio o mističkom polu, koji, pored onog herojskog, predstavlja jednu od dvije dominante Njegoševog pjesničkog izraza.
On kaže da se to obično govori kada se Njegoševo djelo dijeli na, s jedne strane „Luču mikrokozmu“, a s druge strane na „Gorski vijenac“.
„Mistički pol označava jedan oblik saznanja, koji preko intuitivnog, pjesničkog načina, prodire u unutrašnjost čovjekovog doživljaja i čini ga vezanim za njegov položaj, ne samo u istoriji nego i u kosmosu, jer se čovjek doživljava kao biće kosmosa. Za to su karakteristični 'Luča mikrokozma' koja ima taj asketski sloj, a to znači da u nekom smislu počiva u usamljivanju. I, s druge strane 'Noć skuplja vijeka', njegova ljubavna pjesma koja oličava jedan specifičan oblik erotske mistike, gdje se sakralizuje polno spajanje muškarca i žene do osnovnog načela univerzuma. Ali, unutar te erotske mistike postoji jedan herojski momenat. To je momenat poznat pod imenom 'San Vuka Mandušića' iz 'Gorskog vijenca', gdje se pokazuje da Njegošev erotski ideal ima u sebi veoma značajnu komponetnu helenske tradicije, kalokagatije, odnosno ljepote koja ne može da se odvoji od Boga“, pojašnjava Lompar.
On je istakao da je Njegoš klasični pjesnik srpske kulture.
„Svaka kultura ima svog reprezentativnog pjesnika, to je Gete kod Nijemaca, Dante kod Italijana, Servantes kod Španaca, Šekspir kod Engleza i, Njegošu najsličniji, Puškin kod Rusa. Klasični pjesnik je onaj kod kojeg se konstituišu zakoni i priroda kulture i u kojem moderni pjesnici nalaze komponente svog izraza u novim stilovima ili novim oblicima. Tako su dva najveća moderna srpska pisca dvadesetog vijeka, Miloš Crnjanski i Ivo Andrić, davali svoj doživljaj Njegoša u dvije različite dimenzije njihovih ličnih poetika. Klasični pjesnik je ogledalo kulture u kojem svako doba može naći svoj izraz, ako se dovoljno precizno zagleda“, naveo je Lompar.
Petar Milošević, član Zadužbine „Knez Miroslav Humski“ rekao je da je večerašnje predavanje profesora Lompara jedna u nizu aktivnosti koje organizuje ova zadužbina.
„Zadužbina je formirana sa ciljem da sakuplja i objavljuje rukopisnu građu srpske baštine iz arhiva Dubrovnika, Kotora, Herceg Novog, Perasta, iz manastira... Međutim, imamo i druge aktivnosti, među kojima i predavanja eminentnih stručnjaka na razne teme. Kako je u Trebinju postavljen prvi spomenik Negošu 1934. godine, to možemo navesti i kao jedan od razlog zbog kojeg je profesor Lompar odlučio da ovoga puta u našem gradu govori baš o Njegošu“, izjavio je Milošević.
Prof. dr Milo Lompar je srpski istoričar književnosti, esejista i redovni profesor Filološkog fakulteta Univerziteta u Beogradu, predsjednik „Zadužbine Miloša Crnjanskog“, nekadašnji direktor „Politike“ i nekadašnji predsjednik Srpske književne zadruge, autor više studija i monografija.
