Trebinje je domaćin 49. Međunarodne konferencije o zaštiti i korišćenju voda, u organizaciji Srpskog društva za zaštitu voda iz Beograda, Hidroelektrana na Trebišnjici i Elektroprivrede Republike Srpske.
Na dvodnenoj konferencija „Voda 2020“, u četiri tematske cjeline, biće predstavljna 73 naučna rada iz oblasti korišćenja i zaštite voda, čiji su autori stručni radnici iz zemalja regiona, ali i Italije i Australije.
Predsjednik organizacionog odbora Dragoslav Banjak ističe da je u pitanju jedan od najznačajnijih naučnih skupova koji su održani u našem gradu u proteklih nekoliko decenija.
Dodaje da je potpuno priridno što je Trebinje odabrano za domaćina ovog skupa, s obzirom na to da je voda najznačajniji resurs na području Trebinja i Hercegovine, a da je u slivu izgrađeni hidrosistem odličan primjer višenamjenskog korišćenja i zaštite voda u karstu.
Višenamjensko a odgovorno korišćenje vodnog resursa i jeste ključno pitanje sa kojom se suočava struka. Upravo takvi koncepti, napominje Banjak, zaživjeli su i na području hidrosistema Trebišnjica, gdje se voda koristi - za vodosnabdijevanje, u hidroenergetske svrhe, za sport i rekreaciju, ali uz poštovanje svih mjera kako bi se sačuvao njen kvalitet.
„To je jedini način na koji mi možemo da se družimo sa vodom. U donjim dijelovima sliva Trebišnjice voda je najpodložnija zagađivanju, zbog uzvodnih naselja i nedovoljno kvalitetno urađenog kanalizacionog sistema na cijelom prostoru, što ima uticaj na kvalitet vode. Veoma je značajno što u našem hidrosistemu postoji bilećka akumulacija, koja ima toliko zapreminu voda da ima određeno svojstvo prečišćivača uzvodnih tokova“, ističe Banjak.
A samo kvalitetna voda je resurs jer da bi imala i upotrebnu vrijednost – voda mora imati i zaštićen kvalitet – napominje sekretar Srpskog društva za zaštitu voda Aleksandar Đukić, dodajući da je u tom pogledu u Hercegovini situacija dobra, ali i da se uvijek može popravljati.
„Što se tehničkih mjera tiče, odnosno zahvatanja i prečišćavanja otpadnih voda, u Trebinju su one sprovedene do nivoa kako su to nalagali raniji propisi a sada se radi na inoviranju tog postojenja. Bileća je nedavno otvorila postrojenje, ali druga naselja nemaju to riješeno - što mora biti prioritet u budućnosti. Hercegovina nije gusto naseljeno područje zbog čega pritisak ljudskih aktivnosti na vodne resurse nije pretjeran, ali to ne znači da je nekom dozvoljeno da zagađuje nekažnjeno“, napominje Đukić.
Duško Vujović, rukovodalac Sektora za upravljanje proizvodnjom i vodama u Hidroelektranama na Trebišnjici, ističe da je hidrosistem Trebišnjica u prvom redu koncipiran sa hidroenergetskom namjenom, ali su tokom razvoja vode sliva doživjele visok stepen višenamjenskog korišćenja - od vodosnabdijevanja, navodnjavanja, do uzgoja ribe.
„Trebinje je sigurno danas jedino u Evropi sa 85% kompaktnih obradivih površina pod navodnjavanjem. Smatra se da se u svijetu navodnjava negdje oko 15% obradivih površina, sa kojih se dobija oko 70% ukupne poljoprivredne proizvodnje. U BiH je navodnjavanje obradivih površina negdje na nivou 1%“, napominje Vujović.
Pritom, u pogledu monitoringa i zaštite kvaliteta vode, dodaje Vujović, vodoprivredni sistem Trebišnjica opremljen je i laboratorijom za fizičko-hemijske i biološke analize, te u kontinuitetu prati kvalitet voda na cijelom slivnom području.
